Doğaçlama, o anda cümle üretmektir; ama bu üretim boşluktan değil, önceden çalışılmış bir malzemeden çıkar.
Malzeme
Doğaçlamanın malzemesi diziler, akor sesleri ve ritmik kalıplardır. Bu malzeme parmaklara yerleşmeden doğaçlama yapılamaz. Ancak malzemeyi bilmek tek başına yetmez; onu cümle hâline getirmek ayrı bir iştir. Bu nedenle çalışma iki koldan yürür: malzeme ve cümle kurma.
Cümle kurma
İyi bir doğaçlama cümlesinin başı, ortası ve sonu vardır. Başlangıçta üç dört notalı kısa cümleler kurulur ve aralarında boşluk bırakılır. Boşluk, hem dinleyiciye hem icracıya düşünme alanı verir.
Ritmik çeşitlilik
Yeni başlayanların en yaygın eğilimi, notaları eşit sürelerle art arda dizmektir. Aynı dizi, farklı ritmik değerlerle çalındığında bambaşka duyulur. Tek bir nota üzerinde ritim çalışması bu beceriyi doğrudan geliştirir.
Dinleme
Doğaçlama yalnız çalarak değil, dinleyerek de öğrenilir. Beğenilen bir solo yavaşlatılarak çözümlenir: cümleler nerede başlıyor, nerede susuyor. Bu çözümleme kendi cümlelerine yön verir.
Derslerimizde doğaçlama çalışması dizi bilgisiyle birlikte yürütülür.